ژنتیک پزشکی : تدریس فصل چهارم ژنتیک پزشکی امری (ایمری) جلسه چهارم
دورگه سازی اسید نوکلئیک به صورت خلاصه و کنکوری
دورگه سازی اسید نوکلئیک شامل روشهای اصلی زیراست:
👈ساترن بلات
👈نورترن بلات
👈ریزآرایههای DNA (DNA Microarrays)
💥 ساترن بلات
مراحل انجام ساترن بلات به شرح زیر است:
۱⃣ هضم DNA ژنومیک توسط آنزیمهای محدودگر
۲⃣ الکتروفوز قطعات بر روی ژل آگارز به منظورجدا شدن آنها براساس اندازه
۳⃣دناتوره کردن قطعات به وسیله قلیا یا گرما و انتقال آنها به صفحه نیتروسلولز با استفاده از خاصیت موئینگی
۴⃣ پختن در آون °C80 برای تثبیت اسیدهای نوکلئیک بر روی غشا
۵⃣آغشتن غشا به پروبهای رادیواکتیو (توسط P 32) و شستن پروبهای متصل نشده
۶⃣اتورادیوگرافی با قرار دادن بر روی فیلم X-Ray
🎯ساترن بلات در تعیین حذفها، درجهای بزرگ و جهشهایی که محلهای محدودکننده در اطراف توالی ژنی تک نسخهای را تغییر میدهند کاربرد دارد.
💥نورترن بلات
👈روش آن با ساترن بلات یکسان است ولی از mRNA، به عنوان اسید نوکلیک هدف استفاده میکنند. استفاده از بازدارندههای ریبونوکئازی، جدا سازی mRNA را امکان پذیر میسازد.
👈مشاهده تغییر در اندازه رونوشت mRNA امکان یک جهش در ناحیه غیررمزدار ژن مانند اتصال پیرایش در محدوده اینترون- اگزون را پیشنهاد میکند.
💥ریزآرایهها و چیپهای DNA (DNA Chips / DNA Microarrays)
🎯مراحل:
۱⃣اولیگونوکلئوتیدهای نشاندارشده با فلئورسنس (پروبها) به اسلاید شیشهای میکروسکوپ اتصال مییابند.
۲⃣در این مرحله DNA هدف در معرض اولیگونوکلئوتیدهای نشاندار قرارگرفته و ردیابی میگردند.
۳⃣ الگوی رنگی به طورخودکار توسط رایانه مورد آنالیز قرار میگیرد.
🎯کاربرد:
۱⃣ مطالعات بیان به منظور مشاهده بیان تمایزی هزاران ژن درسطح mRNA
۲⃣ آنالیزگوناگونی DNA برای شناسایی جهش وتعیین نوع چند شکلی تک نوکلئوتیدی (SNP)
۳⃣ آزمون برای حذف¬ها و درج¬های ژنومی توسط آرایه دورگه سازی ژنومی (CGH)
۴⃣ ترکیبی از دو مورد ۲ و۳ یعنی SNP-CGH برای شناسایی ناهنجاریهای ژنتیکی خنثی نسخه مانند دیزومی تک والدی
💥هیبریداسیون مقایسهای ژنوم یا CGH (Comparative Genome Hybridization)
مراحل:
۱⃣دراین روش، DNA تومور (یا آزمون) با رنگ سبز و DNA کنترل با رنگ قرمز نشاندار میشوند.
۲⃣دو نمونه، مخلوط شده و به شکل رقابتی با کروموزومهای متافازی طبیعی هیبرید میشوند.
۳⃣با میکروسکوپ فلوئورسنت عکسبرداری صورت گرفته و شدت رنگ سبز و قرمز سنجیده میشود.
🎯کاربرد:
👈شناسایی نواحی حذف آللی یا تکثیر ژنی در تومورهای سفت و آنالیز سلولهای منفرد برای تشخیص پیش ازتولد
👈قدرت جداسازی برای حذفها ۱۰ مگاباز و برای درجها ۲ مگاباز است.
مطالب مرتبط:
کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی در یک نگاه، تعریف، رشته های مجاز، دروس و ضرایب، منابع، زمان آزمون…
منابع مطالعاتی کنکور کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی