سیستم کریسپر crisper ویدئو دکتر زعیمی

سیستم کریسپر (CRISPR) چیست؟ توضیح کامل توسط دکتر زعیمی

سلام دوستان کنکوری ارشد و دکتری ژنتیک پزشکی و بیوتکنولوژی! در ویدئوی بالا، دکتر محمدعلی زعیمی سیستم کریسپر (CRISPR-Cas9) رو به زبان ساده و دقیق توضیح دادن. این فناوری انقلابی در ویرایش ژن، یکی از مهم‌ترین مباحث کنکورهای وزارت بهداشت و علوم هست. حتماً ویدئو رو کامل ببینید تا نکات کلیدی رو بگیرید!

سیستم کریسپر (CRISPR) مخفف Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats هست. این سیستم originally یک مکانیسم دفاعی در باکتری‌ها علیه ویروس‌ها (باکتریوفاژها) است:

1. اکتساب (Acquisition): باکتری DNA ویروس رو برش می‌ده و به عنوان spacer در آرایه CRISPR خودش ذخیره می‌کنه.
2. بیان (Expression): از CRISPR، RNA پیش‌ساز (pre-crRNA) ساخته می‌شه که به crRNA و tracrRNA پردازش می‌شه.
3. دخالت (Interference): crRNA با پروتئین Cas9 کمپلکس می‌سازه (gRNA هدایت‌کننده)، به DNA ویروس مکمل متصل می‌شه و Cas9 برش دو رشته‌ای ایجاد می‌کنه.

در کاربرد انسانی، از CRISPR-Cas9 برای ویرایش دقیق ژنوم استفاده می‌شه:

• طراحی gRNA مکمل ناحیه هدف.
• ورود به سلول (با پلاسمید، ویروس یا ریبونوکلئوپروتئین).
• برش DNA و تعمیر توسط NHEJ (غیرهمولوگ – اغلب knockout) یا HDR (همولوگ – knock-in دقیق).

 

 

 

 

کاربردها: درمان بیماری‌های ژنتیکی (مانند کم‌خونی داسی‌شکل)، گیاهان تراریخته، مدل‌های حیوانی، تشخیص سریع ویروس‌ها (مثل SHERLOCK).

مزایا: ساده، ارزان، دقیق‌تر از TALEN و ZFN. معایب: off-target effects، مسائل اخلاقی.

توضیحات دکتر زعیمی در ویدئو عالی برای فهم مکانیسم و حل تست‌های کنکوری (مثل مقایسه با RNAi یا کاربردهای درمانی) است.